It-Turkija (Tork:Türkiye), uffiċjalment ir-Repubblika tat-Turkija (Tur-Türkiye_Cumhuriyeti.ogg Türkiye Cumhuriyeti ), hi pajjiż transkontinentali li l-parti l-kbira tiegħu tinsab fl-Anatolja fl-Asja tal-Punent u fit-Traċja tal-Lvant fl-Ewropa tal-Lbiċ. It-Turkija hija mdawra minn tmien pajjiżi: il-Bulgarija lejn il-majjistral; il-Greċja lejn il-punent; il-Ġeorġja lejn il-grigal; l-Armenja, l-Iran u l-Ażerbajġan lejn il-lvant; u l-Iraq u s-Sirja lejn il-lbiċ. Il-Baħar Mediterran jinsab fin-nofsinhar; il-Baħar Eġew lejn il-punent; u l-Baħar l-Iswed lejn it-tramuntana. Il-Baħar ta' Marmara, il-Bosforu u d-Dardanelli (li flimkien jiffurmaw l-Istretti Torok) jiddemarkaw il-konfini bejn Traċja u Anatolja; huma wkoll jisseparaw l-Ewropa u l-Asja.[7] Il-lokazzjoni tat-Turkija f'salib it-toroq tal-Ewropa u l-Asja tagħmilha pajjiż ta' importanza ġeostrateġika sinifikanti.[8][9][10]

Repubblika tat-Turkija
Türkiye Cumhuriyeti
Türkiye Cumhuriyeti – Bandiera
Mottu: "Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir" (Tork)[1]

Sovranità mingħajr kondizzjonijiet tappartjeni għan-Nazzjon
Innu nazzjonali: "İstiklal Marşı"
"Indipendenza ta' Marzu"

Turkey (orthographic projection).svg
Belt kapitaliAnkara
39°55′N 32°50′E / 39.917°N 32.833°E / 39.917; 32.833
L-ikbar belt Istanbul
Lingwi uffiċjali Tork
Gvern Repubblika parlamentari unitarja
 -  President Abdullah Gül
 -  Prim Ministru Recep Tayyip Erdoğan
 -  Kelliem tal-Parlament Cemil Çiçek
 -  President tal-Qorti Kostituzzjonali Haşim Kılıç
Suċċessjoni mill-Imperu Ottoman
 -  Trattat ta' Lausanne 24 ta' Lulju 1923 
 -  Dikjarazzjoni tar-Repubblika 29 ta' Ottubru 1923 
Erja
 -  Total 783,562 km2 (37)
302,535 mil kwadru 
 -  Ilma (%) 1.3
Popolazzjoni
 -  ċensiment tal-2017 79,814,871 
 -  Densità 102/km2 (107)
264.2/mili kwadri
PGD (PSX) stima tal-2015
 -  Total $1.569 triljun[2][3] (17)
 -  Per capita $20,188[4] (56)
PGD (nominali) stima tal-2015
 -  Total $752.510 biljun[5] (18)
 -  Per capita $9,680 (62)
IŻU (2013) Increase 0.806[6] (għolja) (90)
Valuta lira Torka ₺ (TRY)
Żona tal-ħin EET (UTC+2)
Kodiċi telefoniku 90
TLD tal-internet .tr

Adeżjoni fl-Unjoni EwropeaImmodifika

1999 - Status ta' kandidat tal-UE

It-Turkija kisbet l-istatus ta' kandidat tal-UE wara l-laqgħa tal-Kunsill Ewropew li saret f'Ħelsinki f'Diċembru 1999.

Fil-laqgħa tiegħu fis-16 u s-17 ta' Diċembru 2004, il-Kunsill Ewropew iddeċieda li t-Turkija tissodisfa b'mod suffiċjenti l-kriterji biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni.

Ottubru 2005 - bidu tan-negozjati tal-adeżjoni

In-negozjati tal-adeżjoni tnedew f'Konferenza Intergovernattiva (KIG) fit-3 ta' Ottubru 2005. Dakinhar ukoll il-Kunsill qabel dwar qafas għan-negozjati mat-Turkija.

Issa nfetħu 16 minn 35 kapitolu, u wieħed minnhom ingħalaq proviżorjament.

Fit-18 ta' Frar 2008, il-Kunsill adotta s-Sħubija għall-Adeżjoni riveduta mat-Turkija.

L-aħħar laqgħa tal-Konferenza mat-Turkija dwar l-Adeżjoni fil-livell ministerjali saret fit-30 ta' Ġunju 2016. Il-konferenza fetħet negozjati dwar il-Kapitolu 33, dwar dispożizzjonijiet finanzjarji u baġitarji.

Waqt il-laqgħa tal-Kunsill Ewropew tad-19 ta' Ottubru 2017, il-mexxejja tal-UE kellhom dibattitu dwar ir-relazzjonijiet mat-Turkija. Waqt li tennew l-impenn sħiħ tagħhom ta' kooperazzjoni mat-Turkija dwar il-migrazzjoni, huma inkarigaw ukoll lill-Kummissjoni biex tirrifletti dwar jekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-pajjiż, għandhomx jitwaqqfu u jerġgħu jiġu orjentati l-fondi ta' qabel l-adeżjoni.

L-54 Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Turkija sar fi Brussell fil-15 ta' Marzu 2019. Huwa eżamina l-istat tar-relazzjonijiet bilaterali bejn l-UE u t-Turkija.

Summits internazzjonali UE-TurkijaImmodifika

Fid-29 ta' Novembru 2015, il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern tal-UE kellhom laqgħa mat-Turkija. Il-laqgħa kienet pass importanti fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija u fil-kontribut għall-ġestjoni tal-kriżi tal-migrazzjoni. L-UE u t-Turkija qablu li jerġgħu jagħtu spinta lill-proċess ta' adeżjoni tat-Turkija mal-Unjoni Ewropea. Issaħħaħ id-djalogu f'livell għoli bejn iż-żewġ partijiet permezz ta' laqgħat aktar frekwenti u aktar strutturati.

Fis-7 ta' Marzu 2016, il-kapijiet ta' stat jew ta' gvern tal-UE kellhom laqgħa mat-Turkija biex isaħħu l-kooperazzjoni bejniethom fir-rigward tal-kriżi tal-migrazzjoni u tar-refuġjati.

Matul il-laqgħa ta' wara l-Kunsill Ewropew tas-17 u t-18 ta' Marzu 2016, il-mexxejja tal-UE u tat-Turkija qablu li jaċċelleraw it-twettiq tal-pjan direzzjonali għal-liberalizzazzjoni tal-viża, bil-ħsieb li jitneħħew ir-rekwiżiti tal-viża għaċ-ċittadini Torok sa mhux aktar tard mill-aħħar ta' Ġunju 2016, jekk ikunu ġew issodisfati l-punti kollha ta' riferiment. Huma reġgħu kkonfermaw l-impenn tagħhom li jagħtu spinta ġdida lill-proċess tal-adeżjoni kif stipulat fid-dikjarazzjoni konġunta tad-29 ta' Novembru 2015. Qablu, bħala l-pass li jmiss, li jiftħu l-kapitolu 33 matul il-Presidenza Netherlandiża.

Fis-26 ta' Marzu 2018 il-mexxejja tal-UE ospitaw lill-president Tork, Recep Tayyip Erdoğan fir-residenza Evksinograd ġewwa Varna, il-Bulgarija. L-UE kienet irrappreżentata minn Donald Tusk, il-President tal-Kunsill Ewropew, Jean-Claude Juncker, il-President tal-Kummissjoni Ewropea u Boyko Borissov, il-Prim Ministru tal-Bulgarija.

Il-mexxejja kellhom diskussjoni estensiva fuq ir-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija u t-triq 'il quddiem. Aktar speċifikament, huma ddiskutew:

Sitwazzjoni attwaliImmodifika

Fid-9 ta' Marzu 2020, il-Presidenti Charles Michel u Ursula von der Leyen iltaqgħu mal-President Recep Tayyip Erdoğan fi Brussell. Il-mexxejja ddiskutew ir-relazzjonijiet bilaterali, l-implimentazzjoni tad-dikjarazzjoni UE-Turkija dwar il-migrazzjoni, is-sigurtà u l-istabbiltà fir-reġjun u l-kriżi fis-Sirja.

Il-laqgħa saret wara ż-żjara tal-President Michel f'Ankara fl-4 ta' Marzu 2020.

Fit-18 ta' Ġunju 2019 il-Kunsill Affarijiet Ġenerali adotta konklużjonijiet dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni, li jkopru t-Turkija. Fl-20 ta' Ġunju 2019 il-Kunsill Ewropew approva l-konklużjonijiet.

ReferenziImmodifika

  1. ^ Motto. Gov.tr, 23 ta' Frar 2013
  2. ^ OECD Data GDP, US $, current prices, current PPPs, millions, OECD. 3 ta' Mejju 2013.
  3. ^ The World Bank: World Development Indicators Database. Gross Domestic Product 2014, PPP. 1 ta' Lulju 2015.
  4. ^ Id-dejta tirreferi aktar għas-sena 2012. "GDP per capita, PPP (current international $)", World Development Indicators database, Bank Dinji. 1 ta' Lulju 2015. Aċċess 2 ta' Lulju 2015.
  5. ^ Report for Selected Countries and Subjects. International Monetary Fund, 16 ta' April 2013
  6. ^ Human Development Report 2013. Ġnus Magħquda, 2013
  7. ^ National Geographic Atlas of the World, 7, National Geographic, 1999. ISBN 0-7922-7528-4 "Europe" (pp. 68–69); "Asia" (pp. 90–91): "Diviżjoni komunement aċċettata bejn l-Asja u l-Ewropa ... hija ffurmata mill-Muntanji Ural, Xmara Ural, Baħar Kaspju, Muntanji Kawkasu, u l-Baħar l-Iswed mal-ftuħ, il-Bosporus u d-Dardanelles."
  8. ^ Atatürk, Overlook, 2000. ISBN 1-58567-011-1
  9. ^ History of the Ottoman Empire and Modern Turkey; Vol.1, Empire of the Gazis. the rise and decline of the Ottoman Empire, 1280–1808, Cambridge University Press, 1977. ISBN 0-521-29163-1
  10. ^ Turkey and Russia on the Rise. Stratfor, 2009-03-17
  • Turkija, Kunsill tal-Unjoni Ewropea