Differenza bejn ir-reviżjonijiet ta' "Wikimedia Commons"

5,274 bytes miżjuda ,  13 snin ilu
l-ebda taqsira
mNo edit summary
No edit summary
|stat attwali=Attiva
}}
Il-'''Wikimedia Commons''' (jew sempliċiment '''Commons''') hija repożitorju ta' [[kontenut ħieles]] ta' stampi, awdjo u riżorsi multimedja oħra. Huwa hu proġett tal-[[Fondazzjoni Wikimedia]], liema fajls imtella' fuq din is-sistema jistgħu jiġu wżati fuq il-proġetti kollha tal-Wikimedia<ref>{{ċita web |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:First_steps/Reuse#Embedding_Commons'_media_in_Wikimedia_projects |titlu=Embedding Commons’ media in Wikimedia projects |publikatur=Wikimedia Commons |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref> f'kull [[lingwa]], fosthom il-[[Wikipedija]], il-[[Wikitbiet]] u l-[[Wikibarijiet]], jew jitniżżlu għall-użu mhux fuq l-internet, hekk kif il-kontenut jew hu fid-[[dominju pubbliku]] jew rilaxxat taħt il-liċenzji ħielsa bħal-[[Liċenzja ta' dokumentazzjoni ħielsa GNU]].<ref name=BBC>{{ċita web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/4450052.stm |last=Twist |first=Jo |titlu=Open media to connect communities |publikatur=BBC News |data=20-11-2005 |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref> Sa Marzu tal-2009, ir-repożitorju għandu iktar minn 4.1 miljun fajl multimedjali.
Il-'''Wikimedia Commons''' (ukoll magħrufa bħala "Commons" jew "Wikicommons") hija repożitorju ta' kontenut ħieles ta' stampi, awdjo u risżorsi multimedja oħra. ''Commons'' huwa proġett tal-[[Fondazzjoni Wikimedia]]. Riżorsi li jiġu mtellgħa f'dan ir-repositorju jistgħau jiġu użati bħala riżorsi li jkunu ġew imtellgħa fuq proġetti kollha l-oħrjan fuq is-[[server]] tal-Wikimedja - dawn jinkludu il-[[Wikipedija]], [[Wikibooks]] u [[Wikinews]].
 
==Storja==
 
Il-proġett kien ġie propost minn [[Erik Möller]] f'Marzu tal-2004<ref>{{ċita web |url=http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2004-March/014885.html |titlu=<nowiki>[Wikipedia-l]</nowiki> Proposal: commons.wikimedia.org |last=Möller |first=Erik |data=19-03-2004 |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref> u beda l-funzjon tiegħu fis-7 ta' Settembru, 2004.<ref>{{ċita web |url=http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Main_Page&oldid=50 |titlu=Main Page |publikatur=Wikimedia Commons |data=07-09-2004 |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |url=http://www.golem.de/0505/38234.html |titlu=Wikimedia Commons: Über 100.000 freie Bilder, Töne und Filme |data=25-08-2005 |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ġermaniż |publikatur=[[:de:Golem.de|Golem.de]]}}</ref> Il-motiv prinċipali wara l-iffurmar ta' repożitorju ċentrali kienet ix-xewqa li jitnaqqsu d-duplikati tal-isforzi fi ħdan il-proġetti u l-lingwi tal-Wikimedia, hekk kif l-istess fajl kellu jiġi mtella' separatament ħafna drabi fuq wikis differenti qabel ma l-Commons ġie maħluq. Kien f'Ottubru tal-2004 li d-dettal tekniku li fajl fuq Commons jista' jiġi wżat fuq kwalunkwe proġett tal-Wikimedia, ġie implimentat, li wassal għal aktar użu ta' Commons bħala repożitorju. Il-logo tal-proġett sar minn Reid Beels, li għall-bidu kien bagħtu f'konkors tal-logo għall-Wikibarijiet. Dan il-logo daħal fil-kompetizzjoni għal-logo ta' Commons, li eventwalment rebħaha, u kien adottat uffiċjalment f'Novembru 2004.<ref>{{ċita web |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Logo/Vote |titlu=Commons:Logo/Vote |publikatur=Wikimedia Commons |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref>
Il-proġett kien ġie propost minn Erik Möller f'[[Marzu 2004|Marzu ta' l-2004]]. Is-sit elettroniku ġie ppublikat fis-[[7 ta' Settembru]] [[2004]]. L-għan ta' dan il-proġett kien li jonqos id-duplikazzjoni ta' l-istess fajls li jiġu mtellgħin fuq wikis differenti. B'hekk ġiet introdotta l-''Commons''. F'[[Ottubru 2004]] kien ġie implimentat fattur tekniku li bih l-fajls setgħu jiġu wżati fuq kull proġett tal-Wikimedia. L-emblema tal-proġett saret minn Reid Beels. Ġiet addottata fl-2004.
[[Image:WikimediaMosaicCapture.png|thumb|left|L-emblema tal-Wikimedia Commons bil-mużajk]]
 
F'[[April tal-2005]], Directmedia Publishing, kumpanija minn [[Berlin]] li wkoll tippublika l-edizzjoni tal-Wikipedija bil-[[Lingwa Ġermaniża|Ġermaniż]] fuq [[DVD]]s, tagħatgħamlet għotja ta' 10,000 riproduzzoni ta' pitturi pubbliċi lill-Wikimedia Commons, li ġew mtella' flimkien bil-metadati fuq l-arti u l-kreaturi tagħha.<ref>{{ċita web |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:10,000_paintings_from_Directmedia |titlu=10,000 paintings from Directmedia |publisher=Wikimedia Commons |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref>
 
[[ImageStampa:WikimediaMosaicCapture.png|thumb|left|L-emblemaMużajk tal-Wikimedialogo ta' Commons bil-mużajk]]
Fl-[[24 ta' Mejju]], [[2005]], il-Wikimedia Commons laħaq malil-100,000 fajl multimedjali (esklużi l-eluf ta' stampi tat-temp u tas-swieq għall-Wikibarijiet). Fit-[[30 ta' Novembru, 2006]], il-proġett laħaq il-miljun fajl li ttella' fisfuq is-sistemàsistema. Biex jiċċelebrawjiġi mfakkar dan l-avvinement hekk prestiġjuż, l-edituri tas-sit għamlu immaġinilogo tal-ta' "mużajk" tal-Fondazzjoni Wikimedia.<ref>{{ċita Foundationweb |url=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Press_releases/1M |titlu=One millionth file uploaded to Wikimedia Commons, the free media repository |aċċessdata=19-03-2009 |lingwa=Ingliż}}</ref>
 
Hekk kif iż-żmien kompla jgħaddi, ġew miżjuda funzjonijiet oħra li tejjbu l-interfaċċa tal-Wikimedia Commons mal-proġetti l-oħra tal-Wikimedia. Daniel Kinzler kiteb xi applikazzjonijiet li l-użu tagħhom kellu jkun li jinstabu kategoriji approprjati għall-fajls li jiġu mtella' ("CommonSense"), li jiġi ddeterminat l-użu tal-fajls fuq il-proġetti tal-Wikimedia l-oħra ("CheckUsage"), jiġu lokalizzati stampi li m'għandhom ebda informazzjoni fuq il-copyright ("UntaggedImages"), u għal informazzjoni fuq azzjonijiet amministrattivi bħal tħassir fuq il-wikis ("CommonsTicker"). Il-websajt għandha wkoll [[mutur ta' tfittxija]] aktar iffukat fuq it-tfittxija tal-istampi, bl-isem ta' [http://tools.wikimedia.de/~tangotango/mayflower/ MayFlower].
Hekk kif iż-żmien kompla jgħaddi, il-funzjoni ta' Wikimedia Commons kiber aktar u implimenta wkoll servizz ġdid ta' [[mutur ta' tfittxija]] li jismu [http://tools.wikimedia.de/~tangotango/mayflower/ MayFlower].
 
Diversi għodda biex wieħed ikun jista' jtella' fajls b'aktar faċilità ġew ikkreati, bħal "Commonist", li dan iservi biex jissimplifika l-proċess ta' tlugħ ta' numru kbir ta' fajls. Ħafna proġetti tal-Wikimedia għadhom iħallu li jiġu mtellgħin fajls fuq il-wiki biss u li ma jistgħux jiġu wżati fuq proġetti jew lingwi oħra, imma din l-għażla tintuża' primarjament għal materjal li huwa permess mill-proġett lokali, imma li ma jiġi permess skont il-politika tal-[[copyright]] ta' Commons, bħall-kontenut għal [[użu ġust]]. Wikimedia Commons stess ma tħallix li jiġu mtella' fajls taħt liċenzji li ma jħallux użu ġust, li jinkludu liċenżji li jillimitaw użu kummerċjali ta' materjali jew ma jħallux xogħlijiet derivattivi. Liċenzji li huma aċċettati jinkludu l-[[GNU Free Documentation License]], il-[[Creative Commons]] Attribution u liċenzji ShareAlike,<ref>Ara [http://creativecommons.org/licenses/ liċenzji ta' Creative Commons], liema "NonCommercial" u "NoDerivs" ma jistgħux jintużaw fuq Wikimedia Commons.</ref> u d-[[dominju pubbliku]].
 
Il-lingwa awtomatika ta' Commons hi l-Ingliż, però l-utenti reġistrati jistgħu jippersonalizza l-interfaċċa tagħhom biex jużaw traduzzjoni disponibbli għall-interfaċċa tal-utent. Diversi paġni ta' kontenut, partikularment il-paġni tal-politika u l-portali, ġew ukoll tradotti f'diversi lingwi. Fajls fuq il-Wikimedia Commons huma kategorizzati taħt is-sistema ta' kategorija tal-MediaWiki.
 
==Kwalità==
[[Stampa:Broadway tower edit.jpg|thumb|Stampa tas-Sena tal-Wikimedia Commons, 2007]]
Dan is-sit għandu tliet mekkaniżmi biex jagħraf il-kwalità tax-xogħol. Waħda hi magħrufa bħala "[[commons:Commons:Featured pictures|Stampi fil-vetrina]]", fejn xi xogħlijiet jiġu nominati u l-membri tal-komunità jivvutaw biex jiddeċiedu jekk jaċċetawx jew le n-nominazzjoni. Dan il-proċess beda f'Novembru tal-2004. Proċess ieħor hu "[[commons:Commons:Quality Images|Stampi ta' kwalità]]" li beda f'Ġunju 2006, u għandu proċess eħfef ikkumparat ma' dak ta' "Stampi fil-vetrina". "Stampi ta' kwalità" jaċċetta biss nominazzjonijiet minn tat-tielet partiti bħan-NASA. Proġett ieħor tal-assesjar tal-istampi, magħruf bħala "[[commons:Commons:Valued images|Stampi ta' valur]]", beda fl-1 ta' Ġunju, 2008 bl-għan li jirrikonoxxi "l-aktar illustrazzjonijiet valurarizzati tat-tip tagħhom", f'kuntrast maż-żewġ proċessi l-oħra li jassessjaw l-istampi prinċiparjament fuq il-kwalità teknika.
 
F'Jannar 2007, is-sit inawgura l-kompetizzjoni ta' "L-Istampa tas-Sena", għas-[[commons:Commons:Picture of the Year/2006|sena 2006]]. Kull stampa li dehret fil-vetrina matul l-2006 kienet eleġibbli għal votazzjoni mill-utenti tal-Wikimedia, liema votazzjoni kienet maqsum f'żewġ rawnds. L-istampa rebbieħa kienet stampa ta' [[Awrora (astronomija)|Awrora]] qalb ambjent tas-silġ, li ġiet meħuda minn membru tal-Forzi Armati tal-Istati Uniti.
Dan is-sit għandu żewġ mekkaniżmi biex jagħraf il-kwalità tax-xogħol. Waħda hi "[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Featured_pictures Featured pictures]". fejn xi xogħlijiet jiġu nominati u membri ta' komunita oħra jivvutaw biex jiddeċiedu jekk jaċċetaw jew le n-nominazzjoni. Dan il-proċess beda f'[[Novembru 2004|Novembru ta' l-2004]]. Proċess ieħor hu "[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Quality_Images Quality Images]" li bdiet f'[[Ġunju 2006]] u għandha proċess eħfef ikkumparat mal-"Featured pictures". F'[[Jannar 2007]] is-sit kellu kompetizzjoni inawgurali "Picture of the Year", għall-"[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Picture_of_the_Year/2006 Picture of the Year 2006]".
 
==Referenzi==
{{referenzi}}
 
==Ħoloq Oħra==
{{commons|Wikimedia Commons}}
*[http://[commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page:Il-Paġna prinċipali|Wikimedia Commons]]
*[http://tools.wikimedia.de/~tangotango/mayflower/index.php MayFlower], postmutur ta' tfittxija għal xistampi immaġini provdutaprovduti minn Wikimedia Commons
 
 
{{Wikimedia}}
 
[[CategoryKategorija:Proġetti tal-Wikimedia|Commons]]
[[Kategorija:Kontenut ħieles]]
 
[[af:Wikimedia Commons]]